أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
503
قانون ( فارسى )
نسخه مويزك عسلى آنچه انگل درخت بلوط است دو رطل ، آهك يك رطل . مويزك را در ظرفى سفالين بر زغال افروخته بگذار تا مىگدازد . هرگاه گداخت ، آهك بر آن بپاش و آن را بسيار خوب بهم زن و تا گرم است بر تكهاى از پوست گرگ بمال و بر طحال بيمار بچسبان ! بيمار را با اين وضع به حمام ببر و تا داروى چسبيده خودبهخود نيفتد نبايد آن را بر كند . و هرچه را كه از بدن بركنده شد فورا ببر ! دارويى هست كه در علاج بيماران طحال بسيار مفيد است ؛ تركيبات دارويى و دستورات استعمال آن به قرار زير است : 20 - نسخه مر سه اوقيه ، خاكهء كندر سه اوقيه ، خردل رهاورد اسكندريه و شاه زيره هريك دو اوقيه ، سركهء پياز دشتى به اندازهء كافى . خردل و شاه زيره را كوبيده و ساييده در سركهء پياز دشتى درهم بسرش ! خاكهء كندر و مرّ ساييده شوند و بر آن ساييدهء خردل و شاه زيره - كه در سركهء پياز دشتى ريختهاى - اضافهشده به هم زده شوند تا مرهم مانند مىگردند . سپس آن را بر طحال بيمار بگذار و اقلا دو ساعت و حد اكثر تا نه ساعت بر طحال بماند ؛ آنگاه بيمار را به حمام ببر و مگذار دارو را بركند . هرگاه از هواى حمام تا اندازهاى سست بدن شد ، او را در آبزن بنشان و تا مىتواند مدت بيشترى در آبزن بماند . آب آبزن را بيرون بريزد ، و براى اينكه از اين همه گرما و در آبزن ماندن از هوش نرود ، گاه به گاهى سركه و پونهء كوهى را نزديك بينى بيمار بگير كه بو كند . كمكم و به آرامى باند داروبند را باز كن و كمكم بركن تا به كلى بيمار از باند و دارو آزاد مىشود . همينكه از حمام بيرون آمد ، ماهى نمكسود بدون نان بخورد . روز اول و روز سوم مقدارى از آن دارو تناول كند . وادارش كن چندان ورزش كند كه نفسش پياپى و كوتاه گردد . اثر خوب اين دارو هم از روز اول نمايان مىشود . داروى تركيبى ديگرى كه در علاج سختشدههاى درونى ، بيماران طحال و بيماريهاى ديرپا و سابقهدار بسيار خوب است ، تركيب زير را دارد : 21 - نسخه صمغ صنوبر آبپز شده چهار رطل ، موم دو رطل ، گوگرد آتش نديده يك رطل ، خاكهء كندر يك رطل ، زفت دو رطل ، زاج بلورى تازه يك رطل ، بورهء قرمز يك رطل ، زراوند سه اوقيه ، بيخ سيماهنگ سه اوقيه ، الوا شش اوقيه ، عاقرقرحا شش اوقيه ، شيرهء توت سه اوقيه ، سركه يك رطل و نيم ، شراب انطاكيه دو سوم رطل .